ابرکوه, جاذبه های گردشگری ایران

مسجد بیرون ابرقو

0

دوهزارو یکصدو هفتادمین میراث تاریخی ایران با نام مسجد بیرون ابرقو گره خورده است. همانطور که از اسم مسجد بیرون ابرقو بر می‌آید اين بنا در بيرون شهر ابرقو – مرکز شهرستان ابرکوه یزد- واقع گرديده است. این شهرستان در مسیر اتوبان یزد – اقلید – یاسوج قرار دارد. هم چنین موقعیت جغرافیایی این شهر توریستی و باستانی در میان سه شهر تاریخی ایران زمین اصفهان، یزد و شیراز می‌باشد بطوریکه بطور تقریبی در میان مثلث این سه شهر واقع می‌باشد.

بناي اوليه آن از قديمي ترين مساجد ايران به شمار مي آيد . نقشه مسجد بیرون ابرقو در حال حاضر، از نوع مساجد دوايواني است . ايوان غربي بنا به گنبدخانه اي راه دارد که از داخل، مربع و از خارج، نيم دايره است . ضخامت ديوارهاي اين قسمت در برخي جاها بيش از 70/1 متر است . ايوان شرقي، کوچکتر است و محور آن دقيقا با بناي اصلي نمي خواند . تنها ورودي مسجد در حال حاضر در جبهه شمالي از طريق اتاقي به ايوان غربي باز مي شود . علاوه بر اين، دو گذرگاه ديگر نيز وجود دارد که از اتاق هاي جانبي به گنبدخانه و صحن راه پيدا مي کند. بقاياي تنها مناره مسجد، در قسمت شمال محوطه گنبددار واقع گرديده و امروزه تنها قسمت تحتاني آن که براي رفتن به پشت بام استفاده مي شود، بر جاي مانده است .

مسجد بیرون ابرقو

ايوان شرقي مسجد بیرون ابرقو که از سه جهت بدان راه است، به دو اتاق کوچک در شمال مربوط مي شود . جبهه هاي جنوبي و شرقي اين ايوان درحال حاضر بي هيچ حصاري به خارج راه دارد . در بعضي قسمت ها، به قصد محصور کردن مسجد، ديواري آجري کشيده اند . ورودي جنوبي بنا به نظر مي رسد که در اصل راه ورودي به بناي ديگري بوده است . بيرون بناي اصلي و غرب در ورودي، اتاق هايي- احتمالا با تاريخ ساخت جديدتر- ديده مي شود . اين تمايز، در محل اتصال ديواره هاي اتاق ها با بناي اصلي – مخصوصا در محل مناره- به خوبي مشهود است . اين اتاق ها ظاهرا کاربردي متمايز از ساختمان اصلي داشته است . در سمت ديگري در ورودي، سه اتاق ديگر به مسجد متصل است که يکي از آنها داراي دري است که مستقيما به داخل بناي اصلي راه مي يابد . دو اتاق ديگر به هم راه دارند و تنها داراي يک ورودي اند که امکان دسترسي به خارج مسجد را فراهم مي آورد .

مسجد بیرون ابرقو

مسجد بيرون ابرقو ، با گنبد و طاق پوشش يافته است . طاق ها از نوع دو مرکزه و جناغي- از انواع معماري اوايل اسلام – و نمونه هايي از قوس هاي گهواره اي شکل- مشابه نمونه هاي ساساني و اوايل اسلام- هستند . شکل اين طاق ها و قوس ها، گوياي ساخت آنها در قرون نخستين اسلامي است . تنها کتيبه موجود در بناي فعلي مسجد، کتيبه کاشيکاري سردر ورودي است که به خط سفيد بر روي زمينه لاجوردي نگاشته شده است . اين کتيبه در سه سطر به ارتفاع 65 سانتي متر و طول حدود 5 متر و مشتمل بر وقف نامه اي است که قسمت هاي مهم آن از جمله نام باني و تاريخ آن از بين رفته است؛ اما با توجه به نوع خط نسخ و القاب حاکم مذکور در کتيبه مي توان آن را به اوايل قرن نهم هجري انتساب داد . البته تاريخ بنا نسبت به تاريخ اين کتيبه بسيار قديمي تر است .

 

مسجد بیرون ابرقو

مهرداد شکوهي، محقق باستان شناسي، با توجه به مطالعات خود به اين نتيجه رسيده است که مسجد بیرون ابرقو ، تغيير شکل يافته يک آتشکاه از دوره ساساني است. نتيجه گيري نامبرده، مبتني بر مسايل ذيل است : جهت بنا که اختلاف قابل توجهي با قبله دارد؛ شيوه طاقبندي و آجرچيني بنا که شباهت زيادي با نمونه هاي دوره ساساني دارد؛ و تفاوت نقشه بنا با مساجد اوليه اسلامي و مشابهت آن با نقشه آتشگاه هاي ساساني. با توجه به ويژگي هاي معماري اين مسجد، به نظر مي رسد که بناي اوليه آن ايوان غربي با گنبدخانه پشت سر آن- در سده هاي اوليه اسلامي بنا گرديده و بخش هاي ديگر در قرون متأخرتر بدان اضافه شده باشد .


منبع: کویرها و بیابانهای ایران ، یزد فردا ، ویکی پدیا

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشرنخواهد شد. بخش‌های مورد نیاز علامت‌گذاری شده‌اند. *

بنر تبلیغاتی 300x300
  • بچه ها در سفر

    بچه ها در سفر

     با شروع فصل تابستان، وقت مسافرت های خانوادگی هم از راه می رسد. فرقی نمی كند كه سفر شما با ماشین از میان كوه ها و جنگل و صحرا و بیابان باشد یا با هواپیما به یك نقطه خوش آب و هوا. به هر حال با همراه داشتن بچه ها در سفر ، ممكن است…

  • فواید سفر

    سفر و فواید سفر از نظر امام علی (ع)

     در ادیان مختلف به وفور از فواید سفر سخن گفته شده و بزرگان دین ما نیز نظر ویژه‌ای به این مقوله داشته‌‌اند. شعری در دیوان منسوب به امام علی (ع) هست كه می گوید: تغرب عن الاوطان فی طلب العلی *** و سافر ففی الاسفار خمس فوائد تفرج هم واكتساب معیشة *** و علم و…

  • سفر کاری

    سفر کاری و نکاتی که باید در آن رعایت شود

     سفر کاری برای هر کارمندی یک امر ناگزیر محسوب می‌شود که میزان آن بسته به ماهیت کار افراد متغیر است. برداشتن مسواک و حوله و مدارک شناسایی در هر سفری لازم است اما تنها با این سه قلم وسیله نمی شود به یک سفر کاری رفت. همان طور که پوشیدن لباس رسمی و به همراه…

دیدگاه‌های شما:

تلفن سفارش: 09150601004

E-mail: paksafar.com@gmail.com

Linked In Facebook Aparat Instagram Telegram